Twentymom.nl
Ontwikkeling

Mijn baby doet het!

Zo’n vier jaar geleden volgde ik tijdens mijn bachelor een paar vakken van de opleiding psychologie, waaronder een vak over baby- en kindontwikkeling. Een jaar later nam ik mijn eerste baby op mijn borst na een voorspoedige bevalling. Zijn apgar scores bleken meteen allemaal tien en we werden even alleen gelaten om alles wat daarvoor was gebeurd even te verwerken, kijkend naar het baby’tje dat zojuist was geboren.

Een tijdje later kwam de verloskundige weer, samen met de kraamhulp, om wat testjes uit te voeren. Ik weet niet meer precies wat ze allemaal gedaan hebben, en in welke volgorde. Maar ik weet nog goed dat ik gefascineerd heb toe zitten kijken bij het testen van enkele reflexen waarover een pasgeboren baby’tje beschikt. Dat had ik een jaar daarvoor uit de boekjes moeten leren en nu zag ik het voor mijn ogen gebeuren. Hij deed alles perfect en ik vond het te gek. ‘Mijn baby doet het!’ moet ik waarschijnlijk gedacht hebben.

Babyreflexen

Baby’s beschikken over ongeveer 27 reflexen die zichtbaar zijn na de geboorte, of snel daarna. Een baby heeft een aantal primitieve reflexen, zoals zuigen, tepelzoeken en het Mororeflex, die gerelateerd zijn aan het instinct en het overlevingsmechanisme. Na twee tot vier maanden, wanneer de hersenen weer wat verder ontwikkeld zijn, komen de posturale reflexen tot uiting. Dit zijn reflexen als het parachutereflex, het amfibiereflex en het hoofdrechtingsreflex, welke te maken hebben met balans en lichaamspositie. De meeste van deze reflexen zijn blijvend. Daartussen bevindt zich een periode waarin een aantal overgangsreflexen die belangrijk zijn voor de motoriek zichtbaar worden. Sommige van deze overgangsreflexen zijn er kort na de geboorte al, zoals het voetzoolreflex, en andere overgangsreflexen laten iets langer op zich wachten. Gedurende de babytijd zullen de meeste reflexen verdwijnen, een teken dat de hersenen zich aan het ontwikkelen zijn en er nieuwe structuren en verbindingen worden aangelegd. Aan het verdwijnen van de reflexen kan bijvoorbeeld de kinderarts op het consultatiebureau constateren of de hersenontwikkeling op schema loopt, of niet.

Het is net een aapje!

Daar ging mijn pasgeboren baby dan. In de handen van de verloskundige werden enkele testjes uitgevoerd om te zien of de reflexen aanwezig waren. Ik zie het nog zo gebeuren dat Melle, toch enigszins voorzichtig, achterover werd laten vallen waardoor hij als reactie ineens zijn armpjes en beentjes strekte en ook zijn vingertjes helemaal uitstak. Het was net een aapje, die in de val nog net zijn moeder vast probeerde te grijpen. Daarna begon hij ineens te huilen, een schreeuw om hulp. Dit is het Mororeflex, een soort instinctief reflex dat een schrikreactie teweeg brengt bij de baby en nuttig is voor de bewustwording van gevaar. Dit reflex is aanwezig tot ongeveer twee maanden na de geboorte. Ook werden de reflexen van de handjes en voetjes getest. De verloskundige streek met haar vingertop over de handpalmen, die zich daarna balden tot vuistjes, het grijpreflex. Hetzelfde trad op bij de voetjes, waarbij de teentjes zich naar binnen kromden. Wederom zag ik een klein aapje voor me die zich zowel met handjes als voetjes aan zijn moeder vastgrijpt. Maar ook bestaat er bij de voetjes een ander reflex dat het tegenovergestelde is van het grijpreflex, namelijk het Babinski reflex, die ervoor zorgt dat de baby de teentjes uitstrekt en de voetjes een beetje afdraait. Dit heeft de mens waarschijnlijk ‘ontwikkelt’ als tegenhanger van het grijpreflex, omdat de voeten uiteindelijk functioneel zijn voor het lopen. Deze reflexen moeten beide verdwijnen om te kunnen leren lopen. Dit soort reflexen zijn waarschijnlijk overgebleven reflexen van vroegere mensensoorten, of mensapen. Voor mensenbaby’s zijn dit soort reflexen niet meer van overlevingsbelang.

Het lopen verleren

Een ander grappig reflex lijkt is het loopreflex waar een pasgeboren baby ook over beschikt. Ik zie het nog zo gebeuren dat mijn pasgeboren baby van een paar minuten oud over het aankleedkussen wandelde. Weliswaar ondersteund onder zijn oksels en in zijn nekje door de handen van de verloskundige. Maar hij liep! De eerstvolgende keer dat hij dit weer deed waren we behoorlijk wat maanden verder en waren we minstens zo euforisch. Het reflex verdwijnt na de geboorte. En waarom? Want het lijkt behoorlijk nuttig om dit reflex niet te verleren. Reflexen blijken immers niet zonder reden aanwezig te zijn. Het blijkt dat het reflex neurologisch niet verdwijnt, maar omdat het lopen spierkracht kost en dit reflex doorgaans niet dagelijks geoefend wordt, verdwijnt de loopbeweging wel. Overigens is het niet zo dat het blijven oefenen van het loopreflex ervoor zorgt dat de baby eerder loopt. Het leren lopen is van veel meer factoren afhankelijk dan alleen het blijven oefenen van een reflex.

Zoek, zuig en verslik niet

Tenslotte herinner ik me nog de reflexen die ik zelf mocht testen terwijl we een poging gingen doen om de borstvoeding op gang te helpen. Het zoekreflex, waarbij de baby zelf de tepel opzoekt, het zuigreflex dat optreedt wanneer de baby iets tegen het gehemelte aan voelt, en het slik- en kokhalsreflex dat ervoor zorgt dat er geen melk in de longen komt, treden ook na de geboorte op. Als een vis op het droge zie ik het hulpeloze baby’tje op mijn borst liggen, om zich heen happend in de richting van mijn tepels. We doen een poging om hem te laten aanhappen en hij blijkt een natuurtalent. Met gekrulde lipjes begint hij driftig te zuigen. Of er wat melk uit is gekomen is dan nog maar de vraag. Wat een prachtig schouwspel om te zien. Opnieuw een overlevingsmechanisme dat ervoor zorgt dat het onderontwikkelde frummeltje weet wat hem te wachten staat. Zoeken, zuigen en slikken om zichzelf te voeden.

Hopelijk mag ik dit over zo’n vier maanden opnieuw meemaken en weer zo bewust aanschouwen. Ik vond het echt fantastisch om mijn wijsheid uit de boekjes voor mijn eigen ogen te zien gebeuren, bij mijn eigen baby’tje die het gewoon deed. Mijn baby doet het! Ook best een mooi moment om bij stil te staan, dat ook deze wonderen der natuur voor je eigen ogen gebeuren nadat het eerste wonder zich al 9 maanden onzichtbaar in je buik heeft afgespeeld.

No Comments

    Leave a Reply

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.